Czym są uchwały antysmogowe?
Uchwały antysmogowe to akty prawa miejscowego uchwalane przez sejmiki województw na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska. Określają one, jakie paliwa stałe można spalać i jakie kotły są dozwolone na terenie danego województwa lub jego części. Celem jest ograniczenie zanieczyszczenia powietrza, zwłaszcza pyłami PM2,5 i PM10 oraz benzo(a)pirenem.
Które województwa mają uchwały antysmogowe?
Uchwały antysmogowe obowiązują w większości polskich województw, choć różnią się zakresem i terminami wdrożenia. Szczegółowe przepisy każdego województwa możesz sprawdzić na stronach urzędów marszałkowskich lub portalu Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Najważniejsze elementy, które regulują, to:
- Zakaz stosowania kotłów poniżej 3. lub 5. klasy po określonej dacie granicznej.
- Zakaz spalania węgla brunatnego, mułu i flotokoncentratu węglowego.
- Zakaz spalania wilgotnego drewna (wilgotność powyżej 20%).
- Harmonogramy wymiany starych pieców i kotłów.
Jakich paliw węglowych już nie wolno używać?
We wszystkich województwach z uchwałami antysmogowymi obowiązują zakazy spalania:
- Węgla brunatnego (lignitu) i paliw z niego wytworzonych.
- Mułów węglowych – drobnych odpadów powstałych przy wydobyciu i przeróbce węgla.
- Flotokoncentratów – produktów flotacji węgla o wysokiej zawartości popiołu.
- Węgla kamiennego w kawałkach zawierającego powyżej 12% popiołu (lub innej granicy określonej w danej uchwale).
Program Czyste Powietrze – dofinansowanie do wymiany kotła
Jeśli posiadasz stary kocioł węglowy, możesz skorzystać z dofinansowania w ramach programu Czyste Powietrze, prowadzonego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Program dofinansowuje wymianę nieefektywnych źródeł ciepła i termomodernizację budynków. Dotacja pokrywa część kosztów:
- Zakupu i montażu nowego kotła (gazowego, na pellet, pompy ciepła itp.).
- Docieplenia ścian, dachu i podłóg.
- Wymiany okien i drzwi zewnętrznych.
- Instalacji fotowoltaicznej (w rozszerzonym zakresie).
Wysokość dofinansowania zależy od dochodu wnioskodawcy. Wnioski składa się przez portal beneficjenta na stronie czystepowietrze.gov.pl lub w gminie.
Co grozi za naruszenie przepisów antysmogowych?
Straż miejska i gminna może kontrolować, czym palisz w piecu. W razie stwierdzenia spalania niedozwolonych paliw grozi mandat do 500 zł lub grzywna do 5 000 zł. Inspekcja ochrony środowiska ma jeszcze szersze uprawnienia kontrolne. Warto być na bieżąco z przepisami obowiązującymi w swoim województwie, bo terminy i wymagania są regularnie aktualizowane.
Węgiel a ochrona powietrza – perspektywa długoterminowa
Trend legislacyjny w Polsce i Unii Europejskiej jest jednoznaczny – systematyczne ograniczanie ogrzewania węglowego na rzecz czystszych źródeł energii. Planując inwestycje w systemy grzewcze, warto uwzględnić tę perspektywę i rozważyć rozwiązania hybrydowe lub przejście na odnawialne źródła energii z wyprzedzeniem, zamiast czekać na obowiązkową wymianę.